Inleiding studiemiddag

uitgesproken door Bouke Meindersma aan het begin van de studiemiddag over ICT en onderwijs, op 19 december 2001,
Christelijk College Schaersvoorde in Aalten

Dames en heren,

Bij het begin van deze studiemiddag mag ik u welkom heten. Nog even afgezien van het feit dat ik dit welkom mag uitspreken is het toch wel een heel bijzonder moment: de eerste studiedag in deze school op het gebied van toepassing van Informatie en Communicatie Technologie. Niet dat er niet eerder over dit onderwerp gesproken is. In 1982 werd er tijdens een leraarsvergadering op de CSA volgens de notulen het volgende gezegd:

De heer Hogewey (toenmalig conrector) doet mededelingen: de sectie wiskunde heeft een bedrag voor de aanschaf van één of meer microcomputers toegewezen gekregen. Nog in studie is in hoeverre de administratie door de aanschaf van een computer kan worden geautomatiseerd. De heren Kreuzen en van Os zijn bereid een cursus eenvoudig programmeren te verzorgen voor belangstellenden uit de collega's en leden der administratie.

In 1990 waren we een stuk verder, hoewel.... Er was een hevige discussie gaande over de vraag of alles wat met computers te maken had in een vak informatica ingebracht moest worden of dat het beter over verschillende vakken verdeeld kon worden. De sectie wiskunde wilde in klas 3 aandacht blijven schenken aan het besturingssysteem MS-Dos, het programmeren en enkele fundamentele begrippen als RAM, ROM en Byte. En maatschappijleer kreeg dan de taak zich te buigen over de consequenties van het computergebruik voor de burger, nu en in de toekomst.

Nu eind 2001 een studiemiddag over ICT in de school en dat is meer dan een nascholing over de computer. We hebben in het programmaboekje voor deze middag die drie letters I, C en T willen zien als staande voor Inspiratie, Communicatie en Toekomst.

Inspiratie
ICT is leuk. Dat proberen we vandaag uit te stralen. Dat was ook de bedoeling van de vormgevers van het programmaboekje. En wij hebben dat gemerkt, dat het werkte. Dat zagen we terug in opmerkingen op het ingeleverde keuzeformulier. Als er weer eens sprake was van een studiedag hoorde je vaak wat gesteun en gekreun in de school. Nu hoorden we nauwelijks commentaar. Opmerkingen als: waar is het voor nodig? Er gebeurt toch niets mee. Deze keer hebben we dit soort signalen dus niet gekregen. In ieder geval verzekeren we u dat er wat mee zal gebeuren. Onze ICT-coördinator, Marja ter Wal, zal daar straks nog op ingaan. Inspiratie. Ideeën opdoen. Waarom zou ik ook niet zoiets kunnen?

ICT. Bij C hoort altijd communicatie.
Dat doen we vandaag, communiceren. We willen leren van elkaar. We willen horen en zien wat collega's nu al doen. En het zal vanmiddag blijken dat we ook van leerlingen kunnen leren. Dat hoort ook bij deze tijd. De manier waarop we nu met leerlingen omgaan is anders dan zo'n 30 jaar geleden. We hebben er minder moeite mee te erkennen dat er gebieden zijn waarop onze leerlingen verder zijn dan wij. En dat is anders dan een leerling die in staat is een mooie radslag te maken. Dat kon haar docent in zijn jonge jaren ook. Het leren heeft in deze tijd dan ook meer het karakter van samen leren, samen verder komen, dan een lesje uit de mouw schudden dat al jaren tot het vaste repertoire hoort.

Tenslotte de T van toekomst
Met elkaar proberen we vanmiddag een beetje in de toekomst te kijken. Het gaat daarbij niet om het technische fenomeen, de computer. Het gaat om wat we ermee kunnen doen. Hoe we die computer kunnen gebruiken in ons onderwijs. En dat heeft weer te maken met de vraag wat we eigenlijk met ons onderwijs willen. Met de vraag op welke manier we onze leerlingen willen voorbereiden op de maatschappij van de toekomst. Het gaat om de vraag wat de meerwaarde is van het gebruik van ICT in ons lesprogramma. En zo zijn we weer terug bij ons leraarsvak. Door het toepassen van ICT, en dat overigens niet alleen, krijgen we als docenten een andere rol. Van overdrachtskunstenaar worden we procesbegeleider. Maar is dat zoveel anders? Is een goede procesbegeleider soms ook niet iets als een overdrachtskunstenaar? Is een goede leermeester ook niet altijd een inspirator?

Vanmiddag proberen we weer een stap verder te komen. We willen daarbij graag dat ieder van jullie ook daarin een bijdrage levert. Dat willen we op de volgende manier bereiken. We verwachten van jullie om tijdens iedere ronde van de workshops twee vragen in gedachten te houden: Welke aanbeveling heb ik voor collega's, Welke aanbeveling heb ik voor de schoolleiding? Die aanbevelingen worden aan het eind van iedere workshop genoteerd, wellicht dat er tijd is om er even over te praten. We hopen dat er uit iedere ronde in ieder geval twee aanbevelingen voor collega's en een voor de schoolleiding als heel belangrijk naar voren komen. Marja zal straks vertellen welke bedoelingen we daarmee hebben.

Communiceren over de toekomst van ons onderwijs. Op de manier van vanmiddag zal dat zeker inspirerend zijn.