Vanuit Peking reizen we per slaaptrein naar Nanjing, een universiteitsstad in het noord oosten van China. We vinden onderdak in de Foreign Students Dormitory, waar we een zeer kale studentenkamer krijgen met brakke bedden, kapot zeil op de grond en een tl buis als verlichting. Alsof je terug in de tijd stapt. Het is druilerig weer, we lopen 's middags over de stadsmuur met mist om ons heen. Daarna bezoeken we het Monument van de Nanjing Massamoorden. Tijdens de Japanse bezetting in 1937 zijn er naar schatting 300.000 Chinezen vermoord door de Japanners. Dit monument is ter nagedachtenis. Heel mooi opgezet, alleen jammer dat de ingetogen sfeer te niet werd gedaan door de aanwezige Chinezen die mobiel bellen terwijl ze naar de skeletten in het massagraf kijken ... 's Avonds eten we in een restaurantje tegenover de studentenflat. Vanwege de vele buitenlandse studenten zijn hier goedkope eettentjes en internetcafes opgedoken, voor ons uiteraard heel handig.

De volgende dag blijven we binnen vanwege de voortdurende regen, een mooi moment om weer eens het verslag en de foto's te versturen.

SUZHOU

We zijn vervroegd uit Nanjing vertrokken vanwege de regen, maar hier is het al niet veel beter. Tijdens een droge periode gaan we op zoek naar waar Suzhou beroemd om is: de tuinen. Traditionele tuinen in China bestaan vooral uit rotspartijen en waterpoelen, vergezeld van een enkele bonsaiboom. Rust en stilte zijn uitgangspunt, heel anders dan bijvoorbeeld dan de beroemdste tuin in Nederland: de Keukenhof. Wij vinden het eerlijk gezegd nogal saai, maar dat kan ook aan het weer liggen.

SINTERKLAAS IN DE REGEN

Op 5 december gaan we eerst naar een zijdemuseum, waar levende rupsen te kijk lagen en je kon zien hoe het weven van zijde in zijn werk gaat. De dames die achter de spinnewielen zaten waren echter te druk met kletsen. 's Avonds was het dan eindelijk tijd om Sinterklaas te vieren. We zijn 's middags allebei op pad gegaan met 20 yuan op zak ( ongeveer 7 gulden) om een kadootje voor elkaar te kopen. In het hotel schreven we er een gedicht bij, dat we 's avonds bij de koffie (ze hadden geen chocolademelk, helaas) voorlazen. Voor mij een Disney cd en geborduurde zakdoek (nee, niet door Jan Kees zelf gedaan) en voor Jan Kees een cd met Chinese tophits en een zakmesbevestiger voor aan de broekriem (aangezien hij al een handschoen kwijt is geraakt).

ZHOUZHUANG

Vanuit Suzhou gaan we met de bus een dagje naar Zhouzhuang, een dorpje op het platteland dat een grote gelijkenis vertoont met Giethoorn. Het heeft kanalen en bruggetjes en je kunt er door heen punteren op een bootje. Een leuk klein plaatsje met oude gebouwen en musea en vooral de busrit erheen door het platteland was een verademing na al die grote steden van de afgelopen tijd.

SHANGHAI

We willen naar een eiland aan de kust van China, Putuoshan, waar je per nachtboot vanaf Shanghai kunt komen. In Shanghai zijn we dus maar een dag, omdat we 's morgens aankomen en de boot 's avonds vertrekt. We hebben alleen de Bund bekeken, een gebied aan de rivier waar vroeger buitenlandse consulaten en banken waren gevestigd. Langs de promenade kun je nog altijd de oude, opgeknapte koloniale gebouwen zien. Aan de overkant van de rivier zijn glimmende torens en wolkenkrabbers uit de grond gestampt, nog geen tien jaar oud. Onze eerste indruk van Shanghai is dat het vooral druk en groot is, niet echt een prettige stad. We zijn blij dat we naar een eiland gaan, want we zijn de steden een beetje beu. Elke stad waar we komen heeft minstens twee miljoen inwoners, ondenkbaar voor Nederlandse begrippen.

PUTUOSHAN

Shan betekent berg in het Chinees, dus het is eigenlijk berg Putuo. Het is een klein eiland (soort Ameland) met allemaal tempels, pagoda's, kleine straatjes en veel monnikken. Op de boot slapen we in een zaal met tien stapelbedden, heerlijk geslapen door de (gelukkig) kalme zee. Op het eiland vinden we een relatief goedkoop hotel (de prijzen liggen hier nogal hoog). Bij aankomst bleek het hotel in verbouwing, de hele benedenverdieping ligt in een laag kalk en stof bedekt. Als we willen douchen blijkt er geen warm water te zijn. Navraag bij de flight attendant (elk hotel in China heeft per verdieping een soort huishoudster, die zorgt voor warm water en die je de kamer binnenlaat, je krijgt namelijk geen sleutel. Omdat ze vaak een uniform aanhebben, noemen wij ze "flight attendant") levert een continu "mei you" op (dat betekent zoveel als ik weet het niet of ik heb het niet). Jan Kees gaat het vervolgens op hoger niveau proberen bij de receptie. Na overleg (in het Chinees) met de werkmannen wordt ons duidelijk gemaakt dat er om 6 uur 's avonds warm water is. Of om 1 uur, dat begrepen we niet helemaal. Na nog een mislukte poging om de prijs omlaag te krijgen (bouwlawaai en ook nog eens geen warm water, dan is 40 gulden nog veel), gaan we maar op pad.

Het is lekker op het eiland, geen wind en gelukkig ook geen regen vandaag. We zijn hier een van de weinige westerse toeristen, je went aan het gestaar. De monnikken gaan hier heel anders gekleed dan we tot nog toe gezien hebben, ze dragen een jasje en pofbroek, met lange sokken en een ouderwets soort schoenen, in plaats van een (meestal) rode monnikspij. Je kunt zien dat de monnikken hier ook echt in het tempelcomplex wonen, het is mooier versierd en we zagen ze in een tempel hun gebeden zingen. Andere tempels lijken vaak meer op een museum. Na nog een tempel en boedhistische grotten (hoe kan een grot nou boedhistisch zijn, vraag je je af ...) lopen we via het strand weer terug. Er is inderdaad warm water na 6 uur (hoe is het mogelijk) en we gaan uitgebreid in bad.

's Avonds willen we gaan eten in ons hotel, maar het is donker in het restaurant. In ons beste Chinees vragen we bij de receptie waar we kunnen eten. Er wordt gebeld en na 5 minuten wachten wordt de deur van het restaurant open gegooid en gaat het licht aan. Het restaurant wordt speciaal voor ons geopend !! Helaas was het eten niet echt bijzonder, maar de service was wel geweldig.

ONTMOETING MET EEN DRINKENDE EN ROKENDE MONNIK ...

Tijdens een bezoek aan (wederom) een tempel ontmoeten we een monnik die Engels sprak; een van de weinigen op het eiland. Hij nodigde ons uit om met hem te gaan eten. Wij dachten in zijn klooster, dat vonden we wel leuk en aangezien het weer intussen heel slecht was geworden liepen we met hem mee. Zijn Engels bleek beperkt tot enkele kernzinnen, die hij steeds herhaalde op het moment dat hij onze vragen niet begreep. Zo hoorden we wel 100 keer dat hij "leader of the monks" was (?!, hij was pas 35 jaar), dat er 1000 monnikken op het eiland waren en dat hij een "warm hart" had vanwege zijn geloof in boedha. Hij nam ons mee naar een restaurantje (helaas niet het klooster), waar we voor slechts "little money" verschillende gerechten bestellen, waaronder krab, op onze kosten uiteraard. Ons vertrouwen in de monnik werd wat minder toen hij een sigaret vroeg aan de eigenaar en gretig een biertje naar binnen klokte. Dat mogen boedhisten toch helemaal niet ?!?!?! Het eten was overigens lekker, alleen had Jan Kees wat moeite om de krab met stokjes open te krijgen ... Na het eten bracht de monnik ons terug naar ons hotel, waar de aap uit de mouw kwam: hij was een tempel aan het bouwen en zijn familie was arm, dus een kleine bijdrage .....We gaven hem wat geld en werkten hem de kamer uit toen hij daar een sigaret wou gaan roken met Jan Kees. Maar in de lobby ging hij er snel vandoor, roken in het openbaar mag blijkbaar toch niet. We moesten er wel om lachen, we hebben een zeer aangename middag gehad.

NAAR HET ZUIDEN VAN CHINA

Vanwege het slechte weer en ons humeur dat daardoor toch wel beinvloed wordt, besluiten we vanaf Putuoshan zo snel mogelijk naar het zuiden van China af te reizen, in de hoop dat het daar warmer en vooral droog is. Vandaar dat we twee dagen in boot, trein en bus doorbrengen op weg naar Yangshuo, een toeristenmekka in Zuid-China. In een van de treinen ontmoeten we Benjamin, een Chinese jongen die met een vriend reist. Zijn vrien is kok in de trein. Hij spreekt goed Engels en nodigt ons uit om bij hem thuis te lunchen. We willen eigenlijk zo snel mogelijk door, maar moeten toch een paar uur wachten op aansluiting en dus gaan we per taxi met hem en zijn vriend naar zijn ouderlijk huis. We zijn eigenlijk wel benieuwd naar hoe Chinezen wonen, dus dit is een uitstekende gelegenheid. Het appartement is in een oud flatgebouw waar we via de trap moeten lopen naar de 8e verdieping. Er is geen lift! Het appartement is heel klein met 2 slaapkamers (voor ouders en drie kinderen), een woonkamer en een kleine keuken. Het toilet is een hurktoilet en een douche hebben we niet gezien, ze wassen zich waarschijnlijk in de toiletruimte. De moeder van Ben maakt een waar feestmaal, kip, vlees, vis, omelet en groenten. Ontzettend lekker en gastvrij. Als we weer vertrekken krijgen we appels en pinda's mee voor in de trein. Ben en zijn vriend gaan met ons mee, want officieel zijn er geen kaartjes voor de trein. Omdat Benjamin's vriend bij de spoorwegen werkt, krijgen ze ons via een achterdeur de trein in zonder kaartje. In de restauratiewagen kunnen we bij de conducteur een kaartje kopen. Er is nog plek zat in de slaapwagon, dus ze hadden ons ook gewoon via de officiele weg een kaartje kunnen verkopen. Het probleem zit waarschijnlijk in het gecomputeriseerde reserveringssysteem, waardoor het systeem 'geen beschikbaarheid' aangeeft. We zijn ontzettend blij met hun hulp, nu kunnen we meteen door naar Guilin en dan naar Yangshuo. Het regende gedurende de hele reis.

YANGSHUO

Yangshuo is een ontzettend toeristisch plaatsje in het Zuiden van China, midden in het Karst gebergte. Een heerlijke plek om bij te komen, andere reizigers te ontmoeten, westers te eten in de vele eetcafe's en in het engels te kunnen bestellen. Ook in Yangshuo regent het de eerste paar dagen, maar dat geeft niet want we zitten lekker in een cafe met een boek en een houtskoolkacheltje onder de tafel. Het Karst gebergte is een vreemd maanlandschap met de bergen die net steenpuisten lijken in het landschap. Het is niet aaneengesloten zoals een normaal gebergte. We maken een boottrip (met alleen maar buitenlanders) door dit indrukwekkende gebergte en huren fietsen om er zelf op uit te trekken. Contacten zijn hier snel gemaakt en we gaan 's avonds uit eten met vier andere Nederlandse reizigers (Nando & Irene en Bas & Moniek).

SLANG ETEN

Een van de Nederlanders stelt voor slang te gaan eten, dat willen we allemaal wel eens proberen. We mochten bij het 'slachten' van de slang life aanwezig zijn. Met een schaar werd de kop er afgeknipt en daarna trokken ze het vel van de slang. Vooraf kregen we slangensoep. Daarna slangenvlees, in een gerecht met kip, voor de smaak. Het vlees is nogal taai en smakeloos, niet echt bijzonder. Tot slot nog een gerecht met de huid van de slang. Ondertussen werden er 2 glaasjes neergezet, een met het bloed van de slang (sterk verdund met alcohol) en een met de galblaas op sterk water. Ook dit moest natuurlijk geproefd, het was meer drank dan bloed. Maar nu kunnen we wel zeggen dat we echt slangenbloed gedronken hebben!!!

RIJSTVELDEN BIJ LONGSHENG

Volgens onze reisgids kun je mooie wandelingen maken door de rijstvelden bij Longsheng, ongeveer 4 uur met de bus vanaf Yangshuo. We gaan er twee dagen heen, met een overnachting in Ping An, een dorpje midden in de rijstvelden. Om er te komen moeten we 800 meter klimmen, dat valt even tegen. De rijstvelden liggen steil tegen de heuvels aan, wel een prachtig gezicht. Helaas valt het weer tegen, en op 800 meter hoogte hebben we helemaal geen uitzicht meer want daar lopen we in de laaghangende bewolking. De nacht in Ping An is ongelooflijk koud, het vriest en er is geen verwarming in het guesthouse. De enige warmtebron is een klein houtskoolvuurtje in de kamer beneden, waar iedereen zich omheen schaart 's avonds. Tot onze verbazing hebben ze wel een warme douche, die naast de varkensstal is gebouwd zodat ik even bang was dat ik wel erg aan een douche toe was na de inspannende klim. Dat bleek gelukkig niet mijn geur te zijn. 's Nachts hebben we vier dekens gepakt en op ons bed gelegd, we hadden onze slaapzak niet bij ons. Zo viel het nog mee met de kou. 's Morgens bleek de lucht niet opgeklaard, het leek nog steeds te regenen en er hing een dikke mist. Vanwege de kou in het guesthouse zijn we toch maar vertrokken richting uitkijkpunt, maar dat had natuurlijk geen enkele zin. We besloten maar weer naar beneden te lopen, voordat we zouden verdwalen. Daar liepen we onder de wolken en hadden we weer wat zicht. Daarna weer vier en een half uur in de bus terug naar Yangshuo. 's Avonds lekker Italiaans gegeten in een warm restaurant met muziek. Zijn we verwend of lijkt dat maar zo? Sinds Tibet hoeven die koude ontberingen niet meer zo van mij. We zijn nu allebei wel toe aan een warm land.

SHOPPEN IN YANGSHUO

Yangshuo is ook een ideale plaats om goedkoop aan je souvenirs te komen en kleding te kopen of te laten maken. Voor mij bestellen we een zijden kimono op maat en voor vrienden laten we kinderkleding maken van mooi zijde bedrukte stof. Ook kopen we een Chinees schaakspel en vinden de spelregels op internet, waarna we uren zoet zijn met Chinees schaken.

ALIE EN JAN KEES MAKEN CHINESE KUNST

 Op een regenachtige dag, waar we eigenlijk zouden fietsen met 2 Nederlanders, gaan we in plaats daarvan een cursus Chinees tekenen doen. De Chinese kunst bestaat vooral uit standaard schilderijen/tekeningen van bloemtakken, bamboe, landschappen en vogels. En dat is ook precies wat we tijdens de twee uur durende cursus gaan tekenen! We krijgen beide een blad rijstpapier en 2 kwasten met zwarte inkt en moeten exact nadoen wat de leraar voordoet. De eerste tekening is bamboe. We begrijpen niet precies waar hij naartoe werkt, dus blijkt achteraf dat we de strepen veel te dik of te schuin zetten. De inkt loopt enorm uit, als je teveel op de kwast hebt. En de kwastbeheersing van de leraar kunnen we absoluut niet evenaren. Als finishing touch maken we een zwaluw in de hoek, wat er bij mij uitziet als een zwarte vlek en bij Jan Kees meer als een vliegend engeltje. Erg fraai. De tweede tekening is een boedha. Tot grote hilariteit van de leraar tekent Jan Kees een soort boedha-hippie met veel borsthaar en die van mij is al niet veel beter. Te moeilijk! De derde is een plum tree (pruimentak). Inmiddels begrijpen we iets beter wat de technieken zijn om strepen te zetten, dus dit lukt aardig. Nu kijken of we deze fraai kunstwerken heel naar Nederland kunnen overbrengen. En daar zijn ze te koop!!!!

ICT WORKSHOP

De vader van Jan Kees gaat na 30 jaar trouwe dienst met pensioen. Ter ere van zijn afscheid heeft hij op de middelbare school, waar hij plaatsvervangend rector was, een ICT workshop georganiseerd. De workshops worden gegeven door medewerkers (leraren en leerlingen) van school, vakgenoten en natuurlijk zijn eigen kinderen. Aangezien wij niet fysiek aanwezig kunnen zijn op zijn afscheid, moesten we een alternatief verzinnen. Gelukkig is er internet. Na maanden van voorbereiding tijdens onze reis in China is het zover. Om zeven uur 's avonds zitten we paraat in een internetcafe. Drie workshops worden er gegeven in de middag. De zus van Jan Kees en haar man beginnen de workshop in Nederland met een korte inleiding hoe we tot de keuze van ons onderwerp gekomen waren (China online; Grens verleggen door internet). Met behulp van een virtueel kantoor (www.viadesk.com) hebben wij met hun de workshop voorbereid, documenten opgeslagen en presentaties aan elkaar laten zien. Dit is het eerste onderwerp van de workshop. Het tweede gedeelte wordt door ons gegeven. Een presentatie op afstand over het internet (met www.placeware.com). Via een powerpoint presentatie en whiteboard laten we zien hoe we gereist zijn, waar we nu zijn en hoe moeilijk het is om met Chinese software te werken. De aanwezigen in Nederland kunnen daarna vragen stellen aan ons via Yahoo Messenger, een chat programma. De vragen komen enigszins schuchter. Helaas weten wij het antwoord niet op de vraag hoeveel Yuan een Euro waard is. Voor ons is de Euro nog steeds een munt van de toekomst. Bij de derde workshop valt de verbinding uit, maar gelukkig kunnen we toch na een kwartier zweten de connectie met Nederland herstellen. Voor ons was het een raar gevoel. Een presentatie geven, maar geen feedback krijgen en je publiek niet zien. Een borrel drinken op de goede afloop kunnen we gelukkig wel in dit toeristendorp.